Балыыһа үлэһитэ Антонина Ефимова: «Илиибитинэн оҥорор харысхалларбыт уолаттарга санаа күүһүн биэрэллэр»
Саха Өрөспүүбүлүкэтин клиническэй балыыһа эндокринологическай диспансерыгар симиэнэтин түмүктээн баран, Антонина Алексеевна Ефимова «Боевые шелкопряды» волонтердар штабтарыгар тиэтэйэр. Кини манна, биир дойдулаахтарын кытта, маскировочнай сиэккэни баайар уонна СВО-ҕа сылдьар уолаттарга анаан антидроновай суорҕаннары тигэр. Номнуо төрдүс сылын волонтер хамсааһынын кыттыылааҕа Антонина Алексеевна бэйэтин олоҕун, үтүө дьыалатын уонна саха киһитэ харысхалга хайдах курдук күүскэ итэҕэйэрин туһунан кэпсээтэ.
— Антонина Алексеевна, бу үтүө дьыалаҕыт туохтан саҕаламмытай?
— Мин бастаан «Үһүс көлүөнэ» түмсүүгэ сылдьыбытым, наар баайыынан дьарыктанарым. Биирдэ Александра Романовна Попова: «СВО-га сылдьар уолаттарга сиэккэ баайабын, ким чэпчэкитик бириэмэлээх киһи баар дуо?» — диэн ыйыппыта. Мин бириэмэлээхпин буоллаҕа диэн, «баран боруобалыахпыт, көрүөхпүт» диэбиппит. Бастакы салайааччыбыт Тамара Дмитриевна Попова, кини кэннэ Вера Николевна Егорова этилэрэ. Үчүгэй баҕайытык үлэлээн, сиэккэ баайан киирэн барбыппыт. Бэйэм Эндокринологическай диспансерга үлэлиибин, онон үлэм кэннэ, киэһэ 4 чаастан 6-7 чааска диэри мэлдьи кэлэн үлэлиибин.
— Волонтердаабыккыт хас сыл буолла?
— «Шелкопряды Якутии» түмсүүгэ номнуо төрдүс сылбын сылдьабын. Алтынньы 6 күнүгэр төрдүс сылбытын бэлиэтиэхтээхпит.
— Бэйэҕит аймаххытыттан СВО-ҕа сылдьар дьоннооххут дуо?
— Бэйэм племяннигым, балтым оҕото СВО-ҕа баран кэлбитэ. Чугас аймахтарбыттан суох эрээри, дойдубуттан, төрөөбүт түөлбэбиттэн уолаттар бааллар. Кинилэр этэҥҥэ сылдьалларыгар, дойдуларыгар эргиллэн кэлэллэригэр баҕарабыт.
— Чугас дьоҥҥут, оройуоҥҥут дьоно бу дьыалаҕытын билэллэр дуу?
— Билэн бөҕө буоллаҕа. Оройуонум дьоно билэллэр, өйүүллэр. Үлэбинэн араас наҕараада ылбытым: Ил Түмэнтэн, Георгий Куркутовтан, «Үһүс көлүөнэ» түмсүүтүттэн эмиэ махтал суруктардаахпын.
— Сиэккэ таһынан өссө тугу тигэҕит, баайаҕыт?
— Мин тигии салаатыгар сылдьабын. Сиэккэ материала бүтэн хааллаҕына, уолаттар техникаларыгар олороллоругар анаан сидушка тигэбит, стелька оҥоробут, шлем анныгар кэтэр бэргэһэ баайабыт. Билигин саҥа хайысхаҕа — антидроновай одеяло диэҥҥэ үлэлэһэ сылдьабыт. Биһиги билиҥҥи салайааччыбыт — Сардана Егоровна Прокопьева. Бу түмсүүгэ эмиэ СВО-га сылдьар уолаттарга харысхал оҥоробут. Саха буоламмыт, харысхалы наһаа итэҕэйэбит, уолаттар махтаналлар аҕай. Алгыстаан, үтүө санаабытын ууран, илиибитинэн оҥорбут харысхалларбыт уолаттарга санаа күүһүн биэрэллэр.
— Билигин СВО кыттыылаахтарыгар бастакы уочарат туох нааданый?
— Билигин саамай наадалаахтара — антидроновай сиэккэ, бэйэлэригэр, техникаларыгар кэтэллэригэр. Главнай салайааччыларбыт Сергей Ефимович уонна Марина Иннокентьевна Васильевтар үчүгэйдик, түмсүүлээхтик уопсай үлэни тэрийэ сылдьаллар. Харысхал оҥоруутугар эмиэ 20-тэн тахсабыт, 95 сааска диэри кырдьаҕас дьон сылдьар. Онно салайааччыбыт Раиса Валентиновна. Олох үчүгэй санаанан, өрөбүлтэн өрөбүлгэ диэри быыстала суох кэлэбит. Сотору-сотору матырыйаалбыт бүтэн хаалар, ону спонсордары көрдүүбүт.
— Көмө көрдүүргүтүгэр дьон-сэргэ хайдах сыһыаннаһар?
— Араас сиргэ араастык. Сорохтор «тоҕо биһиги харчы биэриэхтээхпитий, государство көрөр буоллаҕа» диэччилэр. Дойдубут көрөрүн көрөр, өйүүрүн өйүүр, ол эрээри кыра да буоллар суолталаах, наада буолар таҥас-сап, сэп-сэбиргэл син биир уолаттар бэйэлэрэ булуна сатыыллар, атыылаһаллар буоллаҕа.
Ол гынан баран, сүрэхтэринэн өйдүүр, ис дууһаларыттан көмөлөһөр дьон биһиэхэ элбэх диэн үөрэ этэбин. Холобур, бэйэм Эндокринологическай диспансерга үлэлиир коллективым бу соторутааҕыта «Шторм» диэн тэрилтэҕэ көмөнү оҥордо. Биһиги коллектив маарыланы, антисептиктары, салфеткалары, кофены, кэмпиэти, ону таһынан араас сылаас кэтэр таҥаһы хомуйан биэрдибит. Маннык ис сүрэхтэн оҥоһуллар көмө киирэрэ олус суолталаах, күүс-көмө буолар.
— Маннык көмө өрөспүүбүлүкэ, дойду үрдүнэн элбэх барар. Түөкүннэр туһаналларын истибиккит дуо?
— Хата, оннук түбэлтэлэр биһиэхэ суохтар. Дьон-сэргэ ыраас санаанан, ис сүрэҕиттэн көмөлөһөр.
— Волонтер буолуон баҕарар дьоҥҥо тугу этиэххит этэй? Бу дьыалаҕа ханнык хаачыстыбалар наадаларый?
— Үтүө санаанан, ис сүрэхтэн көмөлөһөр буоллахха — ол учуой. Саныырга да үчүгэй, дууһаҥ ырааһырар. Ким да күһэйбэт, бэйэҥ баҕа санааҕынан кэлэн үлэлиигин. Кырдьаҕастар да дьиэҕэ олоруохтааҕар кэлэн, дьону кытта алтыһан, сэргэхсийэн хаалаллар. Аккуратнай, ыраас буолуохха наада. Дьоҥҥо үтүөнү баҕаран, ис сүрэххиттэн көмөлөһөбүн диэн санаалаах кэлиэххэ наада. Биһиэхэ илии эрэ наада, сүрэх баар буоллаҕына — барыта табыллар.
— Уопсастыбаннай үлэҕит күннээҕи, дьиэтээҕи олоххутугар туох дьайыылааҕый дии саныыгыт?
— Бэйэм олоҕум холку, оҕолорум улаатан, үлэлии-хамсыы, бэйэлэрин олохторун оҥосто сылдьаллар. Дьону кытта бииргэ алтыһан элбэх киһини билистим, бииргэ үлэлээтим. Бириэмэҕин билбэккэ ааһаҕын, олоххо сэргэх буолаҕын, дьоҥҥо үтүөнү оҥоробун диэн санаалаах сылдьаҕын. Барытын чэпчэкитик ылынабын, туохха да ыарырҕаппаппын. Мин көмөлөһөрбүттэн үөрэбин, астынабын. Бу үлэ — мин олохпор улахан суолталаах миэстэни ылар, дууһабын байытар дии саныыбын.
Кэпсэтии түмүгэ: Антонина Алексеевна Ефимова курдук дьон баар буолан, Саха сирин волонтердара уолаттарбыт окуопаҕа, инники кирбиигэ сылдьан санаалара бөҕөх, этэҥҥэ эргиллэн кэлэллэригэр эрэллээхпит. Биһиги Антонина Алексеевнаҕа уонна Сахабыт сирин бары волонтердарыгар тулуурдарын, үтүө сүрэхтэрин иһин барҕа махталбытын тиэрдэбит.
