Икышын ӹлӹмӓшӹм мактышы концерт
2026 им Россий халыквлӓн икышын ылмы иэш увертӓрӹмӓшлӓн Кырык мары районышты тӹнгӓлтӹшӹм ӹштӹмӹ. Торжественный мероприяти – «Икышын ылмаш – кого ви» («В единстве – сила») концерт – районын ЦКС-ӹн дӓ Я.Эшпай лӹмӓн Халык культура центрӹн артиствлӓн мастарлык палшымы доно эртӓрӓлтӹн. Тенгеок концертӹм районланна 105 и теммӹ дӓ культура пӓшӓзӹвлӓн кечӹ, профессиональный празныкышты, лӹмешӓт увертӓрӹмӹ.
Российӹштӹ ӹлӹшӹ халыквлӓн культурыштым дӓ овуцаштым перегӹмӹ шотышты мероприятивлӓ: мыры йӹлмӹ, куштымаш йӹлмӹ – шукы халыквлӓ лоштышы келшӹмӓш кӹлӹм, иктӹ-весӹм шотеш пиштӹмӓшӹм цаткыдемдӓш палшат.
Кырык сирӹштӹ шукердшен кырык марынвлӓ гӹц пасна рушынвлӓ дӓ молы национальностян эдемвлӓ икышын ӹлӓт. Анзыкылажат иквӓреш келшен ӹлӹмӓш пингӹдем толжы манын, сӓмӹрӹквлӓӓт тидӹм переген урдышашлык ылыт, нӹнӹм тымден миӓш келеш. Ти шанымаш доно 25 мартын эртӓрӹмӹ концерт цӹлт толкеш толеш, вет программын пелӹжӹм тыменьшӹвлӓ анжыктенӹт.
Кырык мары районын сек кого когоэшнӹмӓшӹжӹ – кӓршвлӓн цымыр ансамбль доно шактымы семвлӓ, кыдывлӓм В.Куприянов лӹмӓн тетя музыкальный школ дӓ филиалвлӓжӹн тымдышывлӓ дӓ тыменьшӹвлӓ Фаина Эшмякова, Мары Эл культурын заслуженный пӓшӓзӹ, вуйлатымы доно шактенӹт. А мырызывлӓн, Мары Эл культурын заслуженный пӓшӓзӹ Сергей Коротков дон Любовь Ласточкинан, мырымышты дӓ «Мари» куштышы ансамбльын композици концертлӓн торжественный цӹрем пуэнӹт, кырык мары халыкын культурыжын пайдажым анжыктенӹт.
Российӹн, Мары Элӹн дӓ Кырык мары районын кым Государственный Гимнвлӓ доно торжественный концертӹм пачмыкы, нӹнӹн рӓдӹшток «Туан сем» хорын юкшы рӹшкӓлтӹ (вуйлатышы Тамара Петрова, хормейстер Мары Эл культурын заслуженный пӓшӓзӹ Татьяна Толстова). Кок халык мыры доно кушкын шошы мастарлыкшым у коллектив анжыктыш.
Пакыла видӹшӹвлӓ шамаквлӓм Кырык мары муниципальный район главалан, «Единая Россия» партин местный отделенин секретарь Евгений Смеловлан пуэнӹт. Тӹдӹ депутатвлӓн районный собрани лӹм доно цилӓм кымылангден, икышын ӹлӹмӓшӹн пиш керӓлжӹ гишӓн пӓлемден дӓ культурын пӓшӓзӹвлӓ А.В.Артюшкиналан, Г.И.Егоркиналан дӓ Ф.Н.Павловалан депутатвлӓн собрани лӹм доно наградывлӓм кычыктен, кого таум келесен.
Кырык мары муниципальный район администрацин у глава Сергей Першуткин сценӹшкӹ лӓкмӹкӹ, халык сусун вӓшлин, а ӹшкежӹ тенгеок цилӓм 2026 им Россий халыквлӓн икышын ылмы кечӹм пачмы, районлан 105 и теммӹ дӓ культура пӓшӓзӹвлӓм профессиональный кечӹштӹ доно кымылангден дӓ Я.Эшпай лӹмӓн Халык культура центрӹн вуйлатышы Д.Д.Захаровлан, тӹштӹшӹ «Шанс» театральный студи вуйлатышы О.Е Тогушовалан дӓ «Мистерия» образцовый хореографический студин вуйлатышы В.Н.Леонтьевлӓн, Йоласал культура дӓ ремесло пӧртӹн пӓшӓзӹвлӓ А.Г.Зубковлан дӓ М.С.Ивановалан, Усола Культура пӧртӹн вуйлатышы В.П.Карпушкиналан, В.Н.Савиновалан Почетный грамотывлӓм пуэн.
Программым видӹшӹ сӓмӹрӹк ӹдӹр дон ӹрвезӹ кырык мары дӓ руш йӹлмӹвлӓ доно пачелӓ-пачелӓ кымылым лӱктӹшӹ, Кырык сирӹм мактышы шамаквлӓм сцена гӹц келесен миэнӹт. Кыце попымы шамаквлӓштӹ, тенгеок сӹлнӹ мырывлӓ государственный кок йӹлмӹ донат йонгалтыныт, цевер выргемвлӓ, пӹсӹ куштымашвлӓ концертӹн темылан келшен толыныт. Пиш яжо торжественный концерт кок цӓш нӓрӹ шыпшылтын.
Я.Эшпай лӹмӓн ЦНК-н дӓ Микрӓк ЦМДК-н творческий коллективвлӓн мастарлыкыштым виӓнгдӹшӹ вуйлатышывлӓштӹлӓн Культура пӓшӓзӹвлӓн кечӹн ӓкӹм пумы семӹнь анжаш лиэш ыльы. Казак, удмурт, аджар, башкир, кырык мары халыквлӓн куштымашвлӓ сцена гӹц пиш яжон кайыныт, нӹнӹм мастар хореографвлӓ шӹнден, тымден мыштенӹт: Ирина Марышева, Вячеслав Леонтьев, Наира Акопян, Фаина Павлова. Такеш агыл нӹнӹ ти кечӹн дӓ молнамат сылен нӓлмӹ наградывлӓ доно пӓлемдӓлтӹнӹт.
Сценӹшкӹ пашкуды регион гӹц хынавлӓм ӱжмӹкӹ, Давыдов дон Рыжкова туан йӹлмӹштӹ доно кок-кым предложеним келесӹмӹ паштек, пакыла руш йӹлмӹ доно керӓл событивлӓ доно кымылангденӹт, кок цевер имниӓн картинӹм подаренӹт, пакылаат келшен ӹлӹмӓш лижӹ манын согоньленӹт. Вет пӓленӓ: кок регион лошты пӓшӓ дӓ общественный ӹлӹмӓш доно кӹлӹм кычымаш шӱдӹ ивлӓ доно шыпшылтын. Шукердӹ перви Йылын вургымла Кырык сиржӹ Горная сторона картывлӓштӓт сирӹмӹ ылын. 475 и перви кок халык руш кугижӓншӹшкӹ ӹшке кымыл доно ушнен. Суасламары Республикӹн Моргаушский районын ик велжӹ (тӹнӓм Орининский район) Козьмодемьянский уездӹшкӹ пырен. Тидӹ гишӓн этнограф, просветитель Спиридон Михайловын (Яндушын) (1821-1861) ӹлӹмӓш корныжат пингӹдемдӓ. Моргаушский РДК-н суасламары артиствлӓштӹ «Гостевая» вокально-хореографический композици доно мыренӹт-куштенӹт, чимӹ нӓрӓтӹштӓт кырык мары выргемнӓ ганьок ылеш.
Кӹзӹтшӹ жепӹн икышын ылмашын цаткыдеммӹжӹ специальный военный операциштӹ сӹнгӹмӓш верц палшымашты каеш. СВО-н участниквлӓм шотеш пиштенӓ, нӹнӹн патырлыкышты доно когоэшненӓ. Кынам СВО-н боец Дмитрий Тораев сценӹшкӹ лӓктӹн, тӹдӹ шӹрен мырымы «Лартларт лыдыжы» халык мырым мырыш, эдемвлӓ, зал хӓлӓ шагалын, лапам шиэвӹ.
Концертӹн каждый номержӹ, тӹ шотышты изи ӹрвезӓш Михаил Саламатинӹн шайыштмы поэт Макс Майнын «Марий Эл» лыдышыжын рушла йонгалтмыжат залышты шӹнзӹшӹ каждый анжышын шӱмӹшкӹжӹ вазын, йӓнгжӹм тӓрвӓтен, шачмы Кырык сир дӓ Россий доно когоэшнӹмӹ кымылым ӹлӹжтен! Техень концертвлӓштӹ маняр шукы сӓмӹрӹк ӹдӹр-ӹрвезӹ участвуя, техень шӱлӹшӓн концертвлӓм тетявлӓ маняры шукы школышты йӓмдӹлӓт, тӹнӓрӹ нӹнӹ патриот йӓнгӓн кушкыт. Дӓ техеньӹжӹ ӓтяӓвӓвлӓштӹлӓнӓт лиӓш келеш!
С.ИЛЬИНА. «Жерӓ» №14 (10993), 3 апрель 2026 ин.