Махань дворец артиствлӓде? А ЦНК мастарвлӓде?!

Я.Эшпай лӹмӓн Халык культура центрӹштӹ «45...Все только начинается!» программа доно культура пӓшӓзӹвлӓн тенешӹ сезоныштым пачмы лӹм доно кого концерт ылын, тӹштӹ пӓшӓлӹшӹ специалиствлӓ ӹшке коллетиввлӓштӹ дӓ анжышывлӓ доно иквӓреш тӹдӹм кого кымыл доно пачыныт.

Кого мероприятин лӹмжӹ Кырык мары районын дӓ Козьмодемьянск халан культурын ти учрежденилӓн 45 и теммӹ доно кӹлдӓлтеш. 1980 ин 9 августын Яков Эшпай лӹмӓн Культура Дворецӹм пачмы ылын. Тӹ мероприяти тӹнӓм халашты кого событи лин – тидӹм фойештӹ шалгышы шукы стендӹштӹ анжыктымы исторический фотографивлӓ гӹц пӓлен нӓльӹм, (а мӹндӹр солавлӓштӹ ӹлӹшӹвлӓ, векӓт, пӓлӹделнаат, маханьы событи тӹштӹ эртӓрӓлтӹн, маханьы вара эче тӹштӹ анжен шалгаш). Тӹ жепӹн дворец доно иктӧр шукы этажан томавлӓ йӹржӹ строялтыныт. А вет кым иштӹ Козьмодемьянск халалан 400 и лишӓшлык ылын – тӹдӹм ӓшӹндӓрӹктӹшӹ шамаквлӓм ик тома тервӹштӹ якшар кӹрпӹцвлӓ доно мозаика семӹнь оптен шӹндӹмӹ.

Халан юбилей кечеш тӹнӓм композитор Владислав Куприянов дон поэт Николай Егоров «Туан Козьмодемьянск» мырым сиренӹт, вет композитор 1981- 1985 ивлӓн Я.Эшпай лӹмӓн ДКшты художественный руководитель ылын.

Дворец кӧргӹштӹшӹ ӹлӹмӓшӹм анжыкташ пиш яжо яргата стендвлӓм юбилей кечеш цӓмдӹленӹт, экран гӹцӓт тидӹм анжаш лиэш ыльы. Теве иктӹштӹ кӓндӓкш директорын портрет дон лӹмӹштӹм пӓлдӹртенӹт: Виноградова Л.В. 1979-1988 ивлӓн дворец вуйлатышы ылын, Кучерук Л.Н. –1988-1992, Вилюков В.П. – 1981-1982, 1992-1999, Смирнова Л.Н. – 1999-2006, Арганякова Н.Н. – 2006-2019, Капустин И.Н. – 2009-2011, Тогушова О.Е. – 2019-2021 ивлӓн. Кӹзӹт Я.Эшпай лӹмӓн ЦНК-н вуйлатышыжы Захаров Д.В. ылеш.

А эче тенгеок лу коллективӹн лӹмӹштӹ дон вуйлатышывлӓштӹ гишӓн сирен анжыктышы цевер стендвлӓ стена тервӹштӹ кеченӹт, кыдывлӓ Я.Эшпай лӹмӓн ЦНК-шты погынат: «Играй, гармонь» ансамбль русской народной песни (вуйлатышы Парфирьева Т.И.), «Мистерия» образцовый самодеятельный коллектив хореографическая студия (Леонтьев В.Н.), «Шанс» театральная студия (Тогушова О.Е.), «Лира» народная вокальная студия (ӹлӓлшӹ ӹдӹрӓмӓшвлӓн вуйлатышышты Брагина Г.Е.), «Восток» хореографическая студия шоу-балет (Акопян Н.А.), «Топотушки» образцовый самодеятельный коллектив ансамбль народного танца (Марышева И.В), «Фантазия» образцовый самодеятельный коллектив вокальный ансамбль (Кротова Л.В.), «Тайны эфира» вокально-инструментальный ансамбль (Домрачев А.Н.). А ти кок коллектив кырык мары мырывлӓм мырышы ылыт: «Аяр» народный вокально-инструментальный ансамбль (вуйлатышы Мары Эл культурын заслуженный пӓшӓзӹ Коротков С.Д.) дӓ «Изи шӹдӹрвлӓ» вокальный студи (мыраш тымдышыжы Юшкина И.В. ылеш), «Топотушки» ансамбль кырык мары пӹсӹ шукы куштымашым шӹндӓ.

Цилӓ ти творческий коллективвлӓ ӹшке улы мастарлыкыштым у мыры дӓ куштымашвлӓ доно зал циц халыклан анжыктенӹт, сусу кымылым ӹлӹжтенӹт, вет тӹштӹжӹ мырышы дӓ куштышы ӹдӹрӹрвезӹвлӓн ӓтя-ӓвӓвлӓштӹ, тьотя-папавлӓштӹ ӹвӹртен лапам шинӹт. Мӹнь шанымаштем, изи артиствлӓ лошты пелӹ утлажы сола гӹц халашкы ӹлӓш ванжышы кырык мары вӓтӹ-марывлӓн тетяштӹ ӓль ыныкавлӓштӹ ылыт. Ӹжӓл, концертӹштӹжӹ вӹц номер веле кырык марла йонгалтын, а ӹдӹрӓмӓш цевер нӓрӓт ик гӓнӓӓт сценӹштӹ ӹш кай. А вет ЦНК районныеш шотлалтмы гӹц пасна мары композитор Яков Эшпайын лӹмӓн ылеш дӓ тӹдӹн пӓшӓ сферешӹжӹ тидӹмӓт сирӹмӹ (эчеӓт руш йӹлмӹн шамаквлӓ доно сирем): «… Также одним из наиболее важных направлений деятельности ЦНК имени Я.Эшпая является сохранение, развитие и пропаганда горномарийской культуры».

Но дворецӹн сценӹштӹжӹ 45 и лошты пиш шукы кырык мары концертӹм анжыктымы, конкурсвлӓм эртӓрӹмӹ ылын, сӓй методический палшыкым Я.Эшпай лӹмӓн ЦНК-н специалиствлӓ пуэнӹт. Дворецӹштӹ тинӓрӹ шукы коллектив доно сценӹм сагашты Кырык мары драма театр керӓл годым 30 и утла йӓшнӓ. Театрын артиствлӓ ӹшке мастарлыкышты доно дворецӹшкӹ толшы эдем шотым шукемдӓт. А дворецӹн коллективвлӓм кымылангдаш сценӹшкӹ сусу доно вуйлатышышты Атласкина Л.А. лӓктӹн дӓ подаркам кычыктен.

Концертӹм пиш яжон тумаен ӹштӹмӹ сенари семӹнь мастарын Анна Степанова дон Дмитрий Пекцоркин виденӹт. Кымылангдаш дӓ номинацивлӓ доно награждаяш нӹнӹ шамакым пӹтӓриок «Единая Россия» партин Кырык мары отделенин секретарь, районын глава, депутатвлӓн районный собранин председатель Е.В.Смеловлан пуэнӹт, тӹдӹ дӓ ӱжмӹ молы хынавлӓӓт: Мары Элӹн Государственный Собранин депутат М.Ю.Родионов, культура дворецӹн молнамшы директорвлӓ В.П.Вилюков дон О.Е.Тогушова, культура отдел вуйлатышы С.Л.Плахова, администрацин главан заместительжӹ Н.К.Мастерова, «Потенциал» заводын представитель, «Единая Россия» партин Козьмодемьянск хала отделенин секретарь И.Н.Волков, образовани отдел вуйлатышы Е.А.Виноградова, районын Молодежный парламентӹн председатель, предприниматель Роман Ермаков дӓ Я.Эшпай лӹмӓн ЦНК-н кӹзӹтшӹ директор Д.В.Захаров – 13 гӓнӓ номинацивлӓ доно коллективвлӓм награждаенӹт, пеледӹш букетвлӓм кычыктенӹт. Тенге «голос поколений», «легенда сцены», «хранитель традиций» дӓ молы номинаци доно коллективвлӓн талантан наставниквлӓштӹм кымылангденӹт. Вет артиствлӓ 4-5 иӓш тетя гӹц 80 им темӹшӹ ӹлӓлшӹ эдемвлӓ якте ылыт, кӱвлӓ кӹзӹт якте уждымы представленим анжыктенӹт!

Концерт мычашты Я.Эшпай лӹмӓн ЦНК-н молнамшы директор, а кӹзӹт Кырык мары муниципальный район администрацин глава Наталья Арганякова директор Дмитрий Захаровым дӓ цымыр коллектившӹм 45-шӹ творческий сезон тӹнгӓлмӹ доно кымылангден, анзыкылашы сӹнгӹмӓшвлӓм, у шанымашвлӓм согоньлен дӓ «профессионализм шотышты Кырык мары районлан пример ылыда» манын ВКонтакте ӹшке страницӹштӹжӹ сирен.

Сек остаткаэш коллективвлӓм вуйлатышы мастар тымдышывлӓ ЦНК-н гимнӹм мырен пуэнӹт, тидӹ фейерверк сотышты пиш кого айо пӹтӹмӹм пӓлдӹртен.

С.ИЛЬИНА. «Жерӓ» №43 (10971), 31 октябрь 2025 ин.